DigiD, eHerkenning en Mijn Belastingdienst: zo werken de inlogmethodes van de Belastingdienst

Je hebt je bedrijf ingeschreven bij KVK. Twee weken later valt er een brief van de Belastingdienst op de mat met je btw-id, en ergens in de tekst staat dat je btw-aangifte moet gaan doen — online, in een portaal, achter een inlog. Welke inlog? DigiD? eHerkenning? Allebei worden ze overal genoemd, allebei klinken ze verplicht, en een van de twee kost geld.

Het antwoord alvast, want het is simpeler dan het internet het doet lijken: heb je als freelancer een eenmanszaak, dan heb je alleen DigiD nodig en verder niets. Het is gratis. eHerkenning is voor bv's en andere rechtsvormen. De rest van deze gids is het hoe.

De beslissing van drie seconden

Weet je niet zeker welke jij bent? Heb je je in je eentje bij KVK ingeschreven, zonder notaris, dan heb je vrijwel zeker een eenmanszaak.

Eén uitzondering: heb je een eenmanszaak en daarnaast een andere rechtsvorm, dan dekt DigiD alleen de eenmanszaak — de andere entiteit heeft haar eigen eHerkenning nodig (Belastingdienst).

Wat DigiD eigenlijk is (en hoe je het krijgt)

DigiD is je persoonlijke digitale identiteit voor de hele Nederlandse overheid — belastingen, zorg, gemeente, pensioen, alles. Het is gekoppeld aan je BSN, en dat betekent harde voorwaarden: je hebt een BSN nodig en een inschrijfadres in de BRP (de basisregistratie personen van je gemeente). Geen BSN, geen DigiD — daar is geen omweg omheen (digid.nl).

De aanvraag zelf duurt vijf minuten (en is ook in het Engels beschikbaar):

Installeer daarna de DigiD-app. Die vervangt het gedoe met wachtwoord-plus-sms door een pincode van 5 cijfers of je vingerafdruk, en sommige diensten vereisen sowieso het hogere betrouwbaarheidsniveau van de app. Voor het activeren van de app via de ID-check heb je een telefoon met NFC nodig en een Nederlands identiteitsbewijs; heb je alleen een buitenlands paspoort, activeer de app dan met een sms-code (digid.nl).

De twee portalen die je echt gaat gebruiken

De Belastingdienst knipt je leven in tweeën, en die knip verwart iedereen:

Mijn Belastingdienst (mijn.belastingdienst.nl) is je persoonlijke portaal: aangifte inkomstenbelasting, voorlopige aanslag, zaken rond toeslagen (twijfel je wat deze termen betekenen? Ons overzicht van belastingtermen legt ze uit). Met een eenmanszaak valt je bedrijfswinst onder je persoonlijke inkomstenbelasting, dus je jaarlijkse aangifte doe je hier.

Mijn Belastingdienst Zakelijk (mijnzakelijk.belastingdienst.nl) is het zakelijke portaal: hier doe je elk kwartaal je btw-aangifte en je opgaaf ICP als je klanten in de EU hebt. Sinds 1 juli 2024 is dit het enige Belastingdienst-portaal voor de btw — het oude ondernemersportaal bestaat niet meer (Belastingdienst).

Bij allebei kun je met een eenmanszaak inloggen met DigiD (Belastingdienst, bijgewerkt sep 2025).

Voor Nederlandstalige lezers is de taal geen drempel, maar de knoppen roepen alsnog vragen op — zeker de eerste keer. Daarom hieronder per knop en term wat er gebeurt als je erop klikt:

(Voor de rubrieken binnen de btw-aangifte — 1a, 5b en consorten — zie onze stap-voor-stap uitleg van je eerste btw-aangifte.)

eHerkenning, in het kort (sla over als je een eenmanszaak hebt)

eHerkenning is de zakelijke tegenhanger van DigiD: een inlogmiddel dat je koopt bij een van de zes erkende commerciële leveranciers (eherkenning.nl). De Belastingdienst vereist betrouwbaarheidsniveau EH3. Drie varianten zijn relevant:

Er is een compensatieregeling: bedrijven die eHerkenning alleen nodig hebben voor hun belastingaangiften kunnen via RVO jaarlijks ongeveer de laagste marktprijs terugvragen (aanvragen over 2025 kan tot 30 september 2026). Let op de kleine lettertjes — eenmanszaken zijn expliciet uitgesloten, omdat die gratis met DigiD kunnen aangeven (Belastingdienst, bijgewerkt jan 2026).

Wil je het portaal helemaal niet aanraken? Twee nette uitwegen

Optie 1 — machtig je boekhouder. Via DigiD Machtigen kun je een boekhouder (of je partner, of iedereen met een eigen DigiD) machtigen om voor jou aangifte te doen — beperkt tot een specifieke belasting en periode. Het opzetten duurt ongeveer een week. Boekhouders met professionele software gebruiken in plaats daarvan hun eigen ketenmachtiging; jij tekent een formulier en ziet nooit meer een portaal. Zoek je er een, begin dan bij onze gids over Engelstalige boekhouders in Nederland.

Optie 2 — aangifte vanuit software. De Belastingdienst ondersteunt officieel het indienen van btw-aangiften rechtstreeks vanuit boekhoudsoftware — zonder portaal-inlog. Zo dienen de meeste moderne tools aangiften in.

En een derde route waarbij je zelf aan het stuur blijft: bereid alles voor en neem alleen de eindcijfers over. De ZZP Pulse-app houdt je btw-overzicht het hele jaar live bij — wat er in rubriek 1a hoort, wat je bij 5b kunt terugvragen — zodat het kwartaalbezoekje aan het portaal vijf minuten cijfers overtypen wordt in een formulier waarvan je de velden al begrijpt.

Je tijdlijn voor het eerste jaar

De brief met je btw-id komt meestal binnen twee weken na inschrijving (KVK). Weet je niet zeker wat die brief — of welke blauwe envelop dan ook — je probeert te vertellen? Onze gids over brieven van de Belastingdienst ontcijfert ze een voor een, en de complete gids voor freelancen in Nederland zonder Nederlands behandelt de rest van je eerste jaar.

Veelgestelde vragen

Kan ik Mijn Belastingdienst Zakelijk in het Engels gebruiken?

Nee. Het portaal zelf is alleen in het Nederlands beschikbaar. De informatiepagina's eromheen bestaan wel in het Engels, maar de aangifteschermen niet. Bereid je aangifte voor in je eigen taal en dien in het Nederlands in — of machtig iemand.

Kost DigiD iets?

Nee. DigiD is altijd gratis. eHerkenning is de betaalde variant — en die heb je met een eenmanszaak niet nodig.

Ik ben freelancer met een bv. Kan ik dan toch DigiD gebruiken?

Voor je persoonlijke inkomstenbelasting wel. Voor de aangiften van de bv heb je eHerkenning EH3 nodig — de btw-aangifte van de bv is met DigiD niet eens zichtbaar (Belastingdienst).

Ik heb geen Nederlands identiteitsbewijs — kan ik de DigiD-app dan gebruiken?

Ja. Voor de ID-check (NFC-scan) is een Nederlands document nodig, maar je kunt de app ook activeren met een sms-code en daarna gewoon inloggen.

Vervangt de Europese Digital Identity Wallet dit allemaal?

Uiteindelijk misschien. Nederland bouwt aan de NL-wallet onder eIDAS 2.0, maar de uitrol is verschoven naar ongeveer 2027. In heel 2026 blijft DigiD de manier om in te loggen (nldigitalgovernment.nl).